Hormonale klachten en verzuim: cijfers en richtlijnen voor HR-beleid

Het verzuimpercentage onder vrouwen lag in 2025 op 5,9 procent, terwijl het percentage bij mannen op 3,9 procent uitkwam, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Van de vrouwen die aangeven de afgelopen twaalf maanden verzuimd te hebben, denkt 6,6 procent dat dit (deels) samenhangt met menstruatieklachten. 4,3 procent van de vrouwen ziet een samenhang met overgangsklachten en 10,5 procent met menstruatie en/of overgang (er waren bij deze vraag meerdere antwoorden mogelijk). Dat blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025 van het CBS en TNO. 

• Lees ook: Update cijfers over ziekteverzuim: verzuim stijgt, vooral door stress

Uit een factsheet van TNO blijkt dat slechts 20 procent van de vrouwelijke werknemers tussen de 15 en 75 jaar in ons land nooit hormoongerelateerde gezondheidsklachten ervaart. 46 procent ervaart soms klachten en 34 procent regelmatig. Vooral tijdens de overgang ervaren veel vrouwen gezondheidsklachten die verband houden met hormonen. 

Hormoongerelateerde klachten: invloed op het werk

TNO heeft onderscheid gemaakt tussen de verschillende hormonale fases die vrouwen doorlopen. Tijdens de menstruele fase ervaart 48 procent van de vrouwen soms gezondheidsklachten en 32 procent regelmatig. In de perimenopauze, die loopt vanaf het moment dat de menstruatie verandert tot een jaar na de laatste menstruatie, ervaart 40 procent soms gezondheidsklachten en 53 procent regelmatig. In de fase die daarop volgt, de postmenopauze, neemt het aantal gezondheidsklachten iets af. In deze fase ervaart 46 procent van de vrouwen soms gezondheidsklachten en 25 procent regelmatig. 

Bij 39 procent van de vrouwen hebben de hormoongerelateerde gezondheidsklachten invloed op het werk. Dat komt neer op ruim 1,5 miljoen vrouwen. Dit betekent niet altijd dat deze vrouwen zich ziek melden. 66 procent van de vrouwen met hormoongerelateerde gezondheidsklachten vindt dat zij minder werk gedaan krijgt en 29 procent van de vrouwen vindt dat zij het werk minder goed kan uitvoeren.

Handreikingen en richtlijnen voor hormonale gezondheid en werk

In 2023 publiceerde de Stichting van de Arbeid een handreiking voor werkgever en werknemers om de overgang op de werkvloer bespreekbaar te maken. In de Handreiking Overgang en werk moedigt de Stichting van de Arbeid werkgevers en werknemers aan om de overgang geen taboe te laten zijn op de werkvloer. Het doorbreken van het taboe kan een belangrijke stap zijn om een inclusieve en prettige werkomgeving te bevorderen.

De sociale partners binnen het SER Arboplatform hebben een themapagina over hormonale gezondheid en werk gepubliceerd. Deze pagina biedt instrumenten aan HR-professionals en leidinggevenden om werknemers met hormoongerelateerde gezondheidsklachten te ondersteunen en de gevolgen daarvan, zoals verzuim, zo veel mogelijk te voorkomen.

Onlangs publiceerde de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) een nieuwe Richtlijn Overgang en Werk om bedrijfsartsen te ondersteunen bij hun werk en begeleiding van zowel werkgevers als werknemers. Bedrijfsartsen kunnen een belangrijke rol spelen bij het adviseren en begeleiden. De aanbevelingen en handvatten in de richtlijn zijn enerzijds gericht op preventief advies voor werkgevers en anderzijds op begeleiding van werkenden met overgangsklachten.

• Lees ook: Historisch hoog verzuim legt blinde vlek bloot: vrouwengezondheid op de werkvloer

De Arbowet over hormonale gezondheid

In de Arbowet staat dat iedere werknemer recht heeft op een veilige en gezonde werkplek. Werkgevers hebben de plicht om, samen met de werknemers, te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. Werkgevers zijn wettelijk verplicht om beleid te voeren dat rekening houdt met hormoongerelateerde gezondheidsklachten. Werkenden hebben bijvoorbeeld recht op aanpassing van werk wanneer deze klachten het werk beïnvloeden. Als werkgever kun je de risico’s van hormonale gezondheid en de mogelijke gevolgen daarvan op het werk en het, zowel mentale als fysieke, welzijn van werkenden opnemen in de risico-inventarisatie en -evaluatie. In het bijbehorende plan van aanpak beschrijf je hoe je deze risico’s zo veel mogelijk gaat beperken.