Op het ISP-congres zie je hoe de skills-based arbeidsmarkt nu al werkt

Het traditionele cv is verouderd: werkgevers kijken steeds meer naar skills dan naar diploma’s. En dat is niet vreemd. In de huidige snel veranderende wereld zeggen aangeleerde en potentiële skills meer over wat je kunt en waar je gekwalificeerd voor bent dan het diploma dat je ooit haalde. 

Het Integraal Skillspaspoort (ISP) ondersteunt die visie via vijf elementen. Het skillspaspoort bestaat uit skills- en matchingplatformen, die (aankomend) werknemers en werkgevers matchen op skills. Verder is er een skillstaal opgezet, om te zorgen dat iedereen dezelfde woorden gebruikt, ongeacht de sector. Daarnaast bestaat het skillspaspoort uit skillvalidatie, zodat gebruikers credentials krijgen voor bewezen skills. Al die skills komen vervolgens in een skillswallet, die het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap ontwikkelt. En tot slot wordt er gewerkt aan het modulair aanbieden van skillsgebaseerd onderwijs.

Deze vijf elementen komen tijdens het ISP-congres op 2 november 2026 ook aan bod, zegt Cremer. “De vijf elementen zijn verdeeld over vijftien thematafels. Defensie toont daar bijvoorbeeld zijn eigen selectie- en matchingtools. De bouwsector is aanwezig, net als de onderwijs-, techniek- en zorgsector. En er zijn voorbeelden van de wallets en van skills-based valideren & opleiden.” 

Op die manier kunnen aanwezigen zien wat er nu al gebeurt binnen het Integraal Skillspaspoort-programma en hoe je dat kunt opschalen. Want ook dat is dit jaar een belangrijk thema, zegt Cremer. “Zoals professor Annet de Lange vorig jaar al zei: nu het Integraal Skillspaspoort programma zich heeft bewezen, wat is er nodig om het op te schalen? Dat is waar we nu mee bezig zijn.”

Praktijkleren moet je leren

Gedurende de dag is ook ruimte voor een aantal keynotes en een panel van experts, die weer aansluiten op de vijf elementen van het Integraal Skillspaspoort. Zo is in het panel aandacht voor het leren van de skills. Volgens Brenda Venema, Directeur Onderwijsinnovatie NCOI en een van de panelleden, gaat dat leren het best als je het zo dicht mogelijk bij het werk organiseert. “Werkende mensen leren anders. Doordat ze wat ze leren kunnen relateren aan de context, dus hoe zij werken, leren ze sneller. Dat hebben we met onderzoek kunnen bewijzen.”

Dat heeft te maken met herkenning, vertelt ze. Als je iets leert wat te maken heeft met werkzaamheden die je dagelijks uitvoert, dan begrijp je de context al. Je begrijpt waar iets wordt ingezet en waarom. “Een voltijdse student die de omgeving nog niet kent, heeft een veel langere leerweg nodig om tot hetzelfde begrip te komen.”

Werkende volwassenen moeten blijven bijleren

Deze manier van leren is bovendien steeds meer nodig omdat de wereld ontzettend snel verandert, zegt Venema. “Je kunt niet meer zeggen: ik ga nu wat leren en pas dat over vier jaar, als ik mijn diploma heb, pas toe. Dan is de wereld alweer compleet anders. Dus we moeten naar manieren zoeken om dat meer met elkaar te integreren. En zeker werkende volwassenen moeten blijven bijleren. Dat kan het beste op een skillsgerichte, modulaire, praktijkgerichte manier. Dat is effectiever en leidt tot versnelling.”

• Lees ook: Skills-based opleiden: stop met denken in functies, start met denken in mensen – HRMorgen.nl

Het skillspaspoort ziet zij daarbij als waardevolle toevoeging. “Met een skillspaspoort kun je heel snel duidelijk maken wat je kunt. Dat zorgt ervoor dat je sneller kunt reizen over de arbeidsmarkt. Want je hebt al heel veel skills die je ook ergens anders kunt inzetten. Of het maakt de skillsgap juist duidelijk.” 

Met het panel op het ISP-congres hoopt ze aanwezigen vooral te inspireren om eens anders te kijken naar het arbeidspotentieel. “Denk niet: je hebt dat diploma nog niet. Een diploma kun je halen. Maar misschien heeft iemand juist al wel skills die van toepassing zijn in het werk dat jij biedt.” 

Skillsgap tussen generaties

Tijdens het ISP-congres gaat het ook over de skillsgap. En dan gaat het niet alleen om de kloof tussen waar je nu staat en de skills die je nodig hebt voor waar je wilt komen. Ook tussen generaties zit een skillsgap, stelt Sharon Peters, regioregisseur bij NLwerktaanwerk en een van de keynotesprekers op het congres. “Generaties kijken heel verschillend naar werk, naar leren en naar wat je kunt. En dat zie je terug in hoe we mensen beoordelen.”

“Vroeger was het heel belangrijk dat je ergens voor gekwalificeerd was. Je diploma was je bewijs”, legt ze uit. “Maar kunnen we dat nog wel zeggen in de huidige arbeidsmarkt? Wanneer ben je ergens voor gekwalificeerd? De wereld verandert heel snel, en daarmee ook wat we van mensen vragen. Maar ondertussen zitten we vaak nog in het oude denken.”

• Lees ook: AI verandert instroom van jongeren: minder juniorbanen, meer focus op skills – HRMorgen.nl

Als voorbeeld noemt ze de manier waarop we communiceren. “Vroeger liep je naar elkaar toe of je belde. Nu kunnen we mailen, teamsen, zoomen, appen. Mijn generatie heeft er lang over gedaan om het internet echt te omarmen. We drukten e-mails nog af en zetten ze in ordners, want zo werkten we. Als niemand had gezegd dat het anders kon, hadden we nu geen cloud gehad. En in de coronatijd hebben we het toch echt aan de millenials te danken dat we binnen een week op Zoom of Teams zaten, simpelweg omdat zij al gewend waren hier mee te werken. Dat is innovatie.”

Elke generatie is een update

Dat betekent niet dat de ene generatie beter is dan de andere, benadrukt Peters. “Je kunt elke generatie zien als een update. Geen vervanging, maar een toevoeging op wat er al was.” En dat leren werkt twee kanten op. “Jongeren brengen nieuwe manieren van werken mee. Maar oudere medewerkers hebben vakmanschap, een netwerk en weten hoe een organisatie echt werkt. Veel van die skills staan op geen enkel papier, omdat ze ze in de praktijk hebben geleerd. Juist een skillspaspoort kan dat zichtbaar maken.”

Volgens haar is samenwerken tussen generaties ook de meest natuurlijke vorm van leren dicht bij het werk. “Zet een jonge en een ervaren collega samen aan een vraagstuk en ze leren allebei. Maar dan moet je wel echt naar elkaar willen kijken.” Daar zit voor haar de kern. “We moeten nieuwsgierig genoeg zijn om te vragen: wat doe jij echt anders dan ik, en wat kan ik daarvan leren? Dat is de ontbrekende skill. En daar gaat mijn keynote over.”

Kom naar het ISP-congres op 2 november

Hoe gaan we nu verder met het Integraal Skillspaspoort? Hoe schalen we dit concept op en hoe kunnen we ermee aan de slag? Daar hebben we het op 2 november over tijdens het ISP-congres in de Westergasfabriek, mede mogelijk gemaakt door opleidingsinstituut NCOI, NLwerktaanwerk en NEXTSTAGE.

Wil jij meedenken en meepraten? Of ben je nieuwsgierig naar hoe het er nu voorstaat met het Integraal Skillspaspoort? Kom ook! Meld je gratis aan voor het event.