Update cijfers over ziekteverzuim: verzuim stijgt, vooral door stress

Ziekteverzuimcijfers… de meeste organisaties willen dat die omlaag gaan. Maar dat is niet wat vorig jaar gebeurde. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat het verzuimpercentage voor alle economische activiteiten in 2025 is gestegen naar 5,4 procent. Een jaar eerder lag dat percentage op 5,2 procent. Daarmee komt een einde aan de daling die het verzuimpercentage liet zien na het hoogtepunt in coronajaar 2022 (5,6 procent). 

Hoogste verzuim in niet-commerciële dienstverlening en zorgsector

Het hoogste verzuim is te vinden in de sector niet-commerciële dienstverlening. In deze sector lag het verzuimpercentage op 6,6 procent. In de nijverheid en industrie lag het percentage ook boven het gemiddelde, namelijk op 5,8 procent. In de commerciële dienstverlening was het verzuimpercentage 4,5 procent en in de landbouw, bosbouw en visserij 3,3 procent.

Wanneer we naar de bedrijfstakken kijken, was het verzuim met 7,5 procent het hoogst in de gezondheids- en welzijnszorg. In 2024 lag het verzuim in deze bedrijfstak op 7,3 procent. De horeca is de bedrijfstak met het laagste verzuim, namelijk 3,2 procent. Dit is ook de enige bedrijfstak waar een daling in het verzuim te zien is ten opzichte van 2024. Toen lag het verzuim in deze bedrijfstak op 3,4 procent.

Als we dan ook nog inzoomen op de bedrijfsklassen, zien we vooral in de verpleging en zorg met overnachting (8,8 procent) en de welzijnszorg zonder overnachting (8 procent) hoge verzuimcijfers. 

Relatie organisatiegrootte en verzuim

Hoe groter de organisatie, des te hoger het verzuimpercentage. Net als in 2024 laten de cijfers van het CBS dat zien. In organisaties met 1 tot 10 werkzame personen lag het verzuimpercentage in 2025 op 2,6 procent (2,5 procent in 2024); in organisaties met 10 tot 100 werkzame personen op 4,7 procent (4,6 procent in 2024) en in organisaties met 100 of meer werkzame personen lag het percentage op 6,3 procent (6,1 procent in 2024). 

Definitie van ziekteverzuimpercentage

CBS verstaat onder ziekteverzuimpercentage het totaal aantal ziektedagen van de werknemers in procenten van het aantal beschikbare werk- of kalenderdagen van de werknemers. Organisaties mogen zelf kiezen of zij een berekening maken op basis van kalenderdagen of op basis van werkdagen, aangenomen dat de twee vormen van berekening tot hetzelfde gemiddelde ziekteverzuimpercentage leiden. 

Het ziekteverzuimpercentage is inclusief verzuim langer dan een jaar en exclusief zwangerschaps- en bevallingsverlof. Ziekte als gevolg van zwangerschap valt wel onder de Ziektewet en dus onder het ziekteverzuimpercentage.

• Lees ook: Verzuimmanagement: ziekteverzuim aanpakken

Meest voorkomende oorzaken voor verzuim

Volgens de AVG mag je als werkgever niet vragen naar de aard van de ziekte of de klachten of de oorzaak daarvan. Wanneer de werknemer hier uit zichzelf over vertelt, is het niet toegestaan om dit te registreren. Hoewel werkgevers de verzuimoorzaken niet mogen registreren, kan hier in een anonieme enquête van CBS en TNO wel naar gevraagd worden. 

Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2024, waarbij bijna 65 duizend werknemers de vragenlijst invulden, blijkt dat griep of verkoudheid de meest voorkomende klacht is bij verzuim. 53 procent van de werknemers die aangaven in de afgelopen twaalf maanden verzuimd te hebben, gaf dit als reden voor het verzuim. Daarna volgden psychische klachten (5,9 procent), waaronder overspannenheid en burn-out.  

• Lees ook: Wat mag je nog wel vragen bij een ziekmelding?

Stressgerelateerde klachten belangrijkste oorzaak

Volgens cijfers van arbodienstverleners ArboNed en HumanCapitalCare, samen werkzaam voor ongeveer een miljoen werknemers, is stress de belangrijkste oorzaak van verzuim. Ruim een kwart van de verzuimdagen werd veroorzaakt door stress, blijkt uit hun cijfers. 

Het verzuim door stressgerelateerde klachten is in 2025 met 8 procent gestegen. Over een periode van vijf jaar is er zelfs sprake van een stijging van 43 procent. Gemiddeld lag het aantal verzuimdagen door stressklachten in 2025 op 254 dagen. Wanneer er sprake is van een burn-out, ligt het aantal verzuimdagen gemiddeld op 330 dagen. 

Wie door stress uitvalt, is dus gemiddeld acht tot tien maanden afwezig. Dat zorgt niet alleen voor hoge kosten voor de werkgever, maar ook voor extra belasting van de achtergebleven collega’s. Ook in het kader van goed werkgeverschap is het van belang om preventief actie te ondernemen. Want ook voor de medewerker die uitvalt door stress, heeft dit ingrijpende gevolgen.

• Lees ook: Meer stress, meer uitval: organisaties voelen de druk

Op dit moment wordt werk nog te vaak ingericht op een gemiddelde werknemer. In 2025 was het verzuim door stressklachten bij vrouwen twee keer zo hoog als bij mannen. Vooral vrouwen van 25 tot 45 jaar melden zich vaker ziek en zijn gemiddeld langer afwezig door stressgerelateerd verzuim.

 “Juist in deze levensfase komen werk, zorg en persoonlijke ontwikkeling vaak samen”, aldus Iris Homeijer, bedrijfsarts en directeur medische zaken bij HumanCapitalCare. “Werk en privé zijn daar niet altijd voldoende op ingericht.” HumanCapitalCare en ArboNed roepen werkgevers op om het werk anders te organiseren, met meer aandacht voor verschillen tussen medewerkers, levensfasen en belastbaarheid. 

• Lees ook: Historisch hoog verzuim legt blinde vlek bloot: vrouwengezondheid op de werkvloer

“Er is veel winst te behalen in het voorkomen van verzuim, terwijl in de praktijk nog veel aandacht en budget gaat naar begeleiding achteraf. Verzuimpreventie vraagt om een structurele prioriteit op organisatieniveau, waarbij preventie een vast onderdeel is van beleid en besluitvorming, met ruimte voor maatwerk en structurele aandacht voor gezondheid”, zegt Homeijer. 

Daarvoor zal de inrichting van het werk aangepast moeten worden, maar er moet ook aandacht zijn voor de verhouding tussen werk en privé. “Dat betekent óók ruimte maken voor het gesprek aan de keukentafel, over belastbaarheid, verwachtingen en een eerlijke verdeling van werk- en zorgtaken. Juist door deze gesprekken te stimuleren, worden signalen van overbelasting eerder zichtbaar en kan uitval worden voorkomen.”

Werkgerelateerd verzuim

Terug naar de cijfers uit de NEA 2024. Van de werknemers die de afgelopen twaalf maanden hadden verzuimd, geeft 7,7 procent aan dat dit hoofdzakelijk het gevolg is van het werk. Daarnaast geeft nog 15 procent aan dat het verzuim voor een deel door het werk komt. De redenen hiervoor worden gezocht in een hoge werkdruk (26,5 procent), besmetting op het werk (16,9 procent) en lichamelijk zwaar werk (12,4 procent). 

Ook geeft 2,4 procent van de respondenten aan de afgelopen twaalf maanden betrokken te zijn geweest bij een arbeidsongeval. Van deze werknemers heeft de helft niet verzuimd, maar in 37 procent van de gevallen was sprake van verzuim van 4 of meer dagen. Bij 66,5 procent van de slachtoffers van arbeidsongevallen was sprake van lichamelijk letsel.