Vijlbrief: verbod op vragen naar laatstverdiende salaris en meer loontransparantie

Werknemers krijgen meer inzicht in de loonverschillen tussen mannen en vrouwen op hun eigen werkvloer. Ook moeten werkgevers straks een objectief systeem hebben voor het waarderen en indelen van de functies in hun organisatie. En er komt een verbod om in gesprekken over arbeidsvoorwaarden te vragen naar het laatstverdiende salaris. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid diende 21 mei 2026 een wetsvoorstel in bij de Tweede Kamer dat dit regelt. Het is de bedoeling dat het wetsvoorstel op 1 januari 2027 in werking treedt.

Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, moeten bedrijven en organisaties met meer dan honderd werknemers regelmatig gaan rapporteren over het loonverschil in hun organisatie. Op een website van het ministerie kunnen werknemers deze informatie ook zelf opzoeken. Met deze gegevens kan er een vergelijking worden gemaakt tussen bedrijven of sectoren. Het kabinet wil het op deze manier makkelijker maken verschillen aan te kaarten en hier op de werkvloer een gesprek over te hebben.

• Lees ook: Loontransparantie wordt verplicht: is jouw organisatie er klaar voor? 

Salarisinformatie moet leiden tot gesprek

Minister Vijlbrief: “Voor hetzelfde werk moeten mensen gewoon hetzelfde betaald krijgen. We zien echter nog steeds dat vrouwen minder verdienen dan mannen. En het lastige is: vaak weten mensen dat niet eens. Dan kan je er ook niet over in gesprek met jouw werkgever. Met dit wetsvoorstel willen we dat mannen én vrouwen inzicht krijgen in de wijze van belonen. Met die informatie kan er een open gesprek over worden gevoerd.

Loonverschil tussen mannen en vrouwen

In 2024 verdienden vrouwen volgens het CBS in het bedrijfsleven gemiddeld 14,5 procent minder per uur dan mannen. Bij de overheid verdienden vrouwen gemiddeld 4,5 procent per uur minder. Een belangrijk deel van dit verschil valt te verklaren uit het feit dat vrouwen minder vaak een leidinggevende positie hebben, vaker werkzaam zijn in sectoren waar de lonen wat lager liggen of door verschillen in opleidingsniveau. 

Ook als hier rekening mee wordt gehouden, blijft er een verschil in beloning voor hetzelfde werk. In het bedrijfsleven verdienen vrouwen gemiddeld per uur 6,1 procent minder voor hetzelfde werk, bij de overheid 1,7 procent. Het verschil in beloning tussen mannen en vrouwen wordt de afgelopen jaren wel langzaam kleiner. 

• Lees ook: Loonkloof krimpt nog steeds, maar topfuncties blijven achter

EU-richtlijn opgenomen in Nederlandse wet

Het wetsvoorstel volgt uit een Europese richtlijn. Deze verplicht lidstaten om maatregelen te nemen die zorgen voor openheid over beloning en die de rechtsbescherming van werknemers versterken. Met het wetsvoorstel ‘implementatie Richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen’ wordt deze Europese richtlijn opgenomen in de Nederlandse wet.

• Lees ook: Uitstel wet Loontransparantie is geen afstel. 6 praktische tips om op tijd klaar te zijn

Werkgevers worden ondersteund

Het ministerie van SZW werkt samen met onder andere vakbonden en werkgeversorganisaties aan voorlichting en hulpmiddelen voor werkgevers. Hiermee ondersteunt het werkgevers om aan de nieuwe verplichtingen te kunnen voldoen. 

Daarnaast wordt in de verdere uitwerking gezocht naar mogelijkheden om de administratieve lasten in de uitvoering zoveel mogelijk te beperken. Bijvoorbeeld door voor het opstellen van de rapportage zoveel mogelijk aan te sluiten bij gegevens die al beschikbaar zijn in de salarisadministratie en in de belastingaangifte

Invoering nieuwe wet

Het wetsvoorstel gaat nu naar de Tweede Kamer. Als na de Tweede ook de Eerste Kamer instemt, kan het per 1 januari 2027 in werking treden. De eerste groep werkgevers – bedrijven en organisaties met ten minste 150 werknemers – moet dan uiterlijk 7 juni 2028 rapporteren over de loonverschillen in het kalenderjaar 2027. Werkgevers van 100 tot 150 werknemers volgen in 2031 en moeten dan rapporteren over de verschillen in 2030.