Je vacaturetekst kan straks tegen je werken. Waarom geef je ’m dan aan AI?

Het is al niet zo best gesteld met de vacaturetekst. Sterker nog, de gemiddelde vacaturetekst scoort een dikke vette onvoldoende. De oorzaken? Een overload aan clichés, vaagheid over het salaris en waslijsten aan vereisten.

En laten dat nu precies de punten zijn die haaks staan op eerlijk, objectief en transparant werven. Ofwel: het werkt het naleven van de wetgeving rond loontransparantie tegen.

Van wervende tekst naar mogelijk bewijsstuk

De wetgeving verandert de vacaturetekst van een wervende tekst naar een mogelijk bewijsstuk.

Stel je voor dat je besluit om het salaris niet te vermelden in de vacaturetekst. In plaats daarvan schittert er in die tekst de term ‘marktconform salaris’. Hoewel 62% van de mensen hierdoor afhaakt, solliciteert er toch nog een handjevol mensen. Onder wie ‘Jane Doe’.

Je besluit Jane uit te nodigen voor een sollicitatiegesprek. In het telefoongesprek vooraf meld je tussen neus en lippen door het startsalaris. Want dat moet nu eenmaal conform die nieuwe wetgeving. Check, vinkje gezet en doorrrr.

• Lees ook: Bedrijven moeten op 1 januari 2027 transparant zijn over salarissen. Checklist: ben jij er klaar voor?

Maar dan blijkt verderop in het proces dat Jane vindt dat de sollicitatieprocedure onjuist, oneerlijk of discriminerend is verlopen. Dus ze dient een klacht in. Of worst case: ze start een procedure.

Vanaf dat moment wordt er teruggekeken. Wat is er tijdens de gesprekken gezegd? Is voldaan aan de rapportageverplichting? Maar vooral: wat staat er zwart op wit over deze procedure?

Vervolgens wordt er met een loep gekeken naar alles wat schriftelijk is gecommuniceerd. Ja, ook naar de vacaturetekst. En oeff, daar stond natuurlijk geen salarisrange of startsalaris in. Ook de functie-inhoud bleef vaag, de eisenlijst was langer dan de Chinese muur en het woordgebruik blijkt achteraf minder neutraal dan gedacht. Hierdoor wek je de schijn dat je niet eerlijk hebt geworven.

3-0 achter

Zo is de vacaturetekst nu nog waardevoller dan ooit te voren. Het is niet langer een wervingsinstrument maar nu ook 1 van de eerste plekken waar je laat zien hoe je selecteert en welke eisen je stelt. Welke beloning je communiceert en wie zich welkom mag voelen om te reageren.

Als er vragen komen over ongelijke beloning, discriminatie of een onduidelijk wervingsproces, kun je de vacaturetekst naast het functiehuis, het beloningsbeleid en de gespreksnotities leggen. Dan is het wel zo fijn dat je vacaturetekst standhoudt zodra iemand er met een juridische bril naar kijkt.

En juist die tekst geven we aan AI

Maar goed, de meeste recruiters zijn vacatureteksten liever kwijt dan rijk. Ze willen vooral kandidaten spreken, managers adviseren en vacatures invullen. En liever niet voor de 38e keer een tekst over ‘een dynamische werkomgeving’ schrijven.

De komst van AI was dan ook een opluchting voor veel recruiters. Eindelijk een tool die dat vervelende tekstklusje uit handen neemt. 86% van de recruiters zet AI inmiddels al in voor het verbeteren van vacatureteksten. Een stoffig functieprofiel erin. Prompt erbij: ‘Maak hier een wervende, inclusieve en pakkende vacaturetekst van.’ En publiceren maar.

Recruiters blij. Maar ik vind deze ontwikkeling doodeng. En nee, ik ben niet anti-AI maar wel realistisch.

Waarom AI hier tekortschiet

AI kan best een oké tekst genereren. Ook kan het prima oplepelen wat de nieuwe wetgeving rondom loontransparantie inhoudt. Maar het toepassen van die wetgeving op tekst? Dat gaat een gemiddelde LLM een stuk minder goed af.

Want om de wet toe te passen moet je weten wat de wet zegt maar daarbovenop ook kunnen beoordelen of de salarisrange klopt. Of de functie-eisen objectief zijn, of de tekst niemand onnodig uitsluit en of je gemaakte keuzes later kunt uitleggen. En precies daar mist AI vaak de context.

• Lees ook: Slimmer werken met AI? Alleen met de juiste keuzes, zegt TNO

Er is meer. LLM’s zijn getraind op bestaande teksten. En laten die bestaande vacatureteksten nu juist het probleem zijn door de overload aan clichés en het gebrek aan concreetheid. Plus: veel vacatureteksten zijn masculien geschreven. Denk aan taal waarin dominantie, competitie en keiharde daadkracht worden verheerlijkt. Dat kan vrouwen afschrikken en gendersegregatie versterken.

Je begrijpt het vast: dit raakt direct aan het doel van loontransparantie. Gelijke rechten voor vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt.

AI mag helpen, maar niet sturen

AI kan trouwens wel helpen. Zeker. Laat AI clichés opsporen, vage woorden concreter maken en checken of je harde eisen en wensen goed scheidt. En vraag AI om alternatieven voor gendergecodeerde taal.

Maar klakkeloos de uitkomst van een prompt publiceren is een no go. De Wet implementatie Richtlijn loontransparantie vraagt juist om meer aandacht voor de vacaturetekst. Niet minder.

Want die tekst laat straks zwart op wit zien welke eisen je stelt, welke beloning je noemt en wie je wel of niet uitnodigt om te reageren. Precies daarom wordt de vacaturetekst belangrijker dan ooit.