Samenwerking nodig om jonge werknemers te behouden

De eerste duizend werkdagen van jonge professionals zijn bepalend voor hun welzijn, productiviteit en de kans dat zij behouden blijven voor een organisatie of sector. Hoewel veel werkgevers investeren in werving en onboarding, blijkt dat deze startfase in de praktijk nog onvoldoende ondersteuning biedt. Volgens TNO liggen er kansen om deze periode effectiever in te richten, zoals door middel van meer samenwerking en gerichte innovaties. 

Uitval en verloop in de eerste werkjaren

In verschillende sectoren en regio’s waar de arbeidsmarktkrapte structureel is, blijkt de start op de arbeidsmarkt voor veel jonge werknemers uitdagend. Zo vertrekken veel starters al binnen het eerste jaar. 

Ook uit cijfers van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2024 blijkt dat jonge werknemers vaker actie ondernemen om ander werk te vinden dan oudere werknemers. In sectoren zoals de zorg gaat het zelfs om ongeveer één op de drie medewerkers. 

• Lees ook: Welke arbeidsvoorwaarden scoren hoog bij welke levensfase?

Dit heeft meerdere gevolgen. Organisaties zien investeringen in werving en onboarding onvoldoende renderen, terwijl tegelijkertijd het tekort aan personeel oploopt. Daarnaast neemt het aantal mentale klachten en uitval onder jonge werkenden toe, juist in de eerste fase van hun loopbaan.

Samenwerking cruciaal voor goede start op de arbeidsmarkt

Een gezonde start op de arbeidsmarkt vraagt volgens betrokken partijen om een gezamenlijke aanpak binnen de branche. Die aanpak zou kunnen bijdragen aan een succesvolle eerste 1000 dagen. Jonge werkenden hebben daarnaast zelf een belangrijke verantwoordelijkheid om zich goed voor te bereiden op de aankomende loopbaan. 

• Lees ook: Minder stress in je eerste baan (en daarna!). Whitepaper helpt starters om balans te bewaren

Starters hebben zelf invloed op het succesvol maken van hun eerste werkervaringen door hun behoeften duidelijk te communiceren. Vervolgens hebben opleiders de taak om jonge werkenden te voorzien van de kennis en vaardigheden die nodig zijn voor het werk. 

Werkgevers spelen een rol door het faciliteren van goede stage-ervaringen of het verzorgen van onderwijsactiviteiten. Ook zijn werkgevers verantwoordelijk voor het bieden van werk waarin mensen gezond, veilig en productief kunnen werken. 

Verder spelen brancheorganisaties een rol bij kennisdeling en samenwerking in de sector en het ondersteunen van initiatieven voor werving en behoud van jong talent. 

Tot slot hebben onderzoekers, beleidsmakers en arbozorgverleners de gezamenlijke verantwoordelijkheid om te werken aan kennisopbouw, monitoring en het ontwikkelen van effectieve maatregelen op het gebied van behoud en verzuimreductie.

Maatregelen voor behoud jonge werkenden

Mogelijke maatregelen uit het rapport zijn onder meer:

• Ontwikkelen en beter toepassen van interventies voor een gezond werk- en leerklimaat: Voor organisaties ligt er een kans in het creëren van een gezond werk- en leerklimaat voor jonge werkenden. Dit vraagt om een gerichte aanpak, waarbij het ontwikkelen, implementeren en evalueren van innovatieve organisatorische interventies centraal staat.
• Betere aansluiting tussen opleiding en praktijk: Opleiders en organisaties kunnen samen optrekken om de match tussen jonge werkenden en hun eerste baan te verbeteren. Door gezamenlijk trajecten op te zetten waarin de benodigde vaardigheden voor een gezonde werkstart centraal staan, kan de aansluiting tussen opleiding en praktijk verder worden verbeterd. 
• Regionale of branchegerichte samenwerking tussen bedrijven, opleiders en sectorpartners: Door op regionaal niveau samen te werken, kunnen opleiders en werkgevers beter inspelen op deze kenmerken en gerichte oplossingen ontwikkelen die aansluiten bij de lokale arbeidsmarkt.

Meer weten? De position paper ‘Een gezonde werkstart voor jonge werkenden’ van TNO is hier te lezen.