Vaardigheden blijven belangrijk in 2026, vooral voor starters

De laatste jaren ging het in veel HR-nieuwsberichten over skills-based organiseren en werven. Een stroming waarbij de vaardigheden van kandidaten en werkenden centraal staan, in plaats van hun opleidingen en cv. Met de opkomst van AI rijst de vraag of vaardigheden er nog wel toe doen, aangezien werkenden steeds vaker AI gebruiken om cruciale taken in hun werk uit te voeren.

Menselijke vaardigheden belangrijker

Volgens Mark van den Broek, directeur opleidingen bij NCOI, is het in de dynamiek waar organisaties nu mee te maken hebben juist noodzakelijk om skills centraal te stellen. “AI neemt routinetaken over, maar versterkt juist het belang van menselijke kwaliteiten: empathie, vakmanschap, samenwerking en creativiteit.”

Dat ziet ook Tequila Hanson, Chief People Officer bij LinkedIn: “Vaardigheden blijven belangrijk, maar het zal een andere set vaardigheden zijn die de werkenden de komende jaren moeten ontwikkelen”, voorspelt ze. “Naarmate werkenden steeds meer met en naast AI werken, moeten ze hun typisch ‘menselijke’ vaardigheden versterken: empathie, onderscheidingsvermogen en out-of-the-box denken. Die zullen belangrijker zijn dan ooit.”

Validering van skills

Daarnaast benadrukt Van den Broek het belang van de validering van skills. “Skills tellen pas als ze betrouwbaar zijn vastgesteld. Het diploma fungeert hierbij als een stabiele standaard: het biedt zekerheid voor werkgevers, bewijs van vakmanschap voor werknemers en is in een aantal sectoren zelfs formeel wettelijk vereist. Zo gaan informeel leren (skills) en formeel leren (erkend diploma), meer hand in hand. Je kunt skills niet los zien van een kwaliteitsstempel dat ook nodig is op de arbeidsmarkt.”

• Lees ook: Skills: de sleutel tot een wendbare arbeidsmarkt

Extra inzetten op vaardigheden

Volgens Anastasia Berg, hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Californië, leidt het intensieve gebruik van AI door werkenden zelfs tot het afnemen van vaardigheden. “Naarmate werknemers AI inzetten voor werk en privé, automatiseert de technologie niet alleen processen; ze ontneemt ook kansen voor het ontwikkelen van vaardigheden.” Creativiteit, kritisch denken en het vermogen om vaardigheden op de lange termijn te ontwikkelen, staan ​​volgens haar allemaal op het spel. 

Alles weten over skills? Lees ook ons dossier Skills in de huidige en toekomstige arbeidsmarkt

Daarom moet HR in 2026 extra inzetten op het ontwikkelen van vaardigheden, zegt Hanson van LinkedIn. “Dit geldt met name voor talent aan het begin van hun carrière, die de kans moeten krijgen om deze fundamentele vaardigheden op te bouwen.”

Meer werkloosheid onder starters

Uit onderzoek van Harvard University blijkt dat bedrijven die AI inzetten voorzichtiger lijken te worden met het aannemen van junior medewerkers. In ons eigen land zien we sinds het tweede kwartaal van 2022 een grote stijging van de werkloosheid onder jonge hoogopgeleiden. Deze ontwikkeling komt tegelijk met de opkomst van generatieve AI. Hoewel ook andere factoren meespelen, is deels sprake van een causaal verband, zegt Frank Verduijn, arbeidsmarktadviseur en woordvoerder bij het UWV.

• Lees ook: ​​Vormt AI een bedreiging voor banen van jonge hoogopgeleiden?

Behoefte aan jong talent

Wat de oorzaak ook is, het niet aannemen van talent aan het begin van hun carrière is kortzichtig, aldus Hanson. Volgens haar is er meer dan ooit behoefte aan talent aan het begin van hun carrière. 

Dit zei Nickle LaMoreaux, CHRO van IBM, ook tijdens de HR Tech-conferentie die dit najaar in Las Vegas werd gehouden. Nadat ze leiding had gegeven aan de implementatie van het AI-gestuurde AskHR had ze meer dan ooit behoefte aan talent aan het begin van hun carrière. “Het werk dat ze doen, en de strategische waarde ervan, is veranderd. Maar door het terugschroeven van de werving van starters, zullen organisaties over een paar jaar kampen met een aanzienlijk tekort aan talent op middenniveau met fundamentele vaardigheden.” 

Het is aan HR om leidinggevenden te helpen de kansen te zien. Tegelijkertijd moeten starters de kans krijgen om zich te blijven richten op de kernvaardigheden die succes zullen garanderen in een door AI gedreven werkomgeving.