Stel dat: empathie je nummer 1 – KPI wordt?!

Een nieuw jaar. Het mooiste moment voor wat reflectie en filosofie. Het wordt tijd voor de introductie van een nieuwe KPI, namelijk empathie (ik weet het, ik zit nog in de rijmmodus).

Tsja, stel je dat eens voor. In plaats van de harde KPI’s zoals: omzet, kosten, winst, productiviteit, marktaandeel en ziekteverzuim gaan we sturen op empathie. Helemaal zo gek nog niet…

Empathie is het vermogen om je in te leven in de gevoelens, gedachten en ervaringen van een ander en daar begrip voor te tonen. Met andere woorden: je begrijpt hoe iemand zich voelt, ook al voel je het zelf misschien niet precies hetzelfde.

Wat doet empathie met je team?

Even verder filosoferen… Iedereen in je organisatie scoort vanaf vandaag een dikke voldoende op de KPI “empathie”. Wat zou dat op langere termijn doen met je team? 

Meer betrokkenheid en motivatie natuurlijk! Dat lijkt me heel eenvoudig. Als je voelt dat je collega’s zich in kunnen leven in jouw situatie, dan voel je jezelf gezien en gehoord. Daardoor ben je zelf ook meer betrokken en gemotiveerd. 

Over naar de Semco-stijl van Semler

Er is meer vertrouwen onderling en de drang om elkaar te helpen is groter dan voorheen. Misschien gaat het wel zo goed, dat je overgaat naar Semco-stijl van Semler. Mocht je Semco-stijl niet kennen, het komt ongeveer hierop neer:

Alle managers eruit. Zelfmanagement en autonomie naar de medewerkers brengen. Veel vrijheid om uren, projecten en salarissen zelf te bepalen in de teams. Transparantie in het hele bedrijf. Een flexibele hiërarchie. Leider zijn is een flexibele rol, geen vaste aanstelling. 

Meer weten? Lees Semco-stijl (Richard Semler) of de kleine Semler (van Peter Runhaar). De Semler-stijl draait om vertrouwen, vrijheid, transparantie en betrokkenheid. 

Nog een stapje verder. We krijgen minder ziekteverzuim en minder ongewenst verloop. Mensen zijn blij, blije mensen zijn productief. Blije productieve mensen die hun collega’s niet in de steek willen laten, melden zich natuurlijk minder snel ziek. Laat staan dat ze snel op zoek gaan naar ander werk. 

Blijere klanten

Blije productieve mensen maken blije klanten. Er wordt goed in de klant ingeleefd, beter geluisterd, beter geleverd. Dus we krijgen blijere klanten.

Prestaties en resultaten

Even de balans opmaken. Blijere productieve mensen hebben minder managers nodig. Zijn minder vaak ziek. Wisselen minder snel van baan. Ze maken blijere klanten. Kijk nu nog maar eens naar de ontwikkeling van je omzet, kosten, winst, productiviteit en marktaandeel op termijn. 

19 KPI’s 

Zo’n 25 jaar geleden werkte ik als vestigingsmanager bij een uitzendbureau. Vanuit het hoofdkantoor kregen alle recruitmentconsultants 19 verschillende KPI’s mee. KPI’s over de omzet, de nominale marge, de gemiddelde marge, het plaatsingspercentage, het vervulpercentage, de time to fill et cetera et cetera. Dat is gewoon lachwekkend als je erover nadenkt. Als je mensen niet kunnen onthouden welke KPI’s ze allemaal hebben, dan gaat er zeker iets drastisch fout in je plan. 

Als ik terugkijk naar die tijd had ik graag maar 2 KPI’s gehad:

1. Empathie
2. Verantwoordelijkheidsgevoel 

Fijn dat je iemand zich goed kan inleven, maar er moet natuurlijk ook wat mee gedaan worden. Daarvoor heb je verantwoordelijkheidsgevoel nodig. 

En ter overweging:

Dit idee is helemaal zo gek nog niet. Misschien is het zelf wel de belangrijkste KPI die je kunt bedenken als werkgever. Volgens Chatgpt zijn onder andere Microsoft, Starbucks en Vodafone organisaties waar empathie een KPI is. Doe er je voordeel mee, happy 2026!

Arjan Elbers is één van Nederlands grootste recruitment vakidioten. Met Stichting Guruz verkleint hij het kennisgat tussen mbo-onderwijs en arbeidsmarkt. Verder is hij keynote speaker over arbeidsmarkt en creatieve recruitment oplossingen en auteur van de boeken Het Recruitment Fundament & Recruitment Unicorns.

In zijn maandelijkse column “Stel dat” schrijft hij over zaken in de arbeidsmarkt en recruitment die eens vanuit een andere kant belicht worden.