Minister Aartsen: Zelfstandigenwet moet in 2028 duidelijkheid geven aan zzp’ers en opdrachtgevers

Het kabinet zet een volgende stap richting de nieuwe Zelfstandigenwet. Minister Thierry Aartsen (Werk & Participatie) meldt in een Kamerbrief dat eind september een conceptwetsvoorstel verschijnt. Na internetconsultatie, uitvoeringstoetsen en advies van de Raad van State moet de wet in 2027 door het parlement worden behandeld, met 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum.

Meer zekerheid voor opdrachtgevers

Voor organisaties die met zelfstandigen werken, moet de wet vooral duidelijkheid bieden over de vraag wanneer iemand veilig als zzp’er kan worden ingehuurd. Aartsen wijst erop dat onduidelijkheid op dit moment leidt tot risicomijdend gedrag bij opdrachtgevers, die zelfstandigen soms onnodig uitsluiten uit angst voor schijnzelfstandigheid. Cijfers van het CBS laten zien dat er nu circa 140.000 minder zzp’ers een zelfstandige opdracht uitvoeren dan anderhalf jaar geleden, rond het moment dat het handhavingsmoratorium verviel.

De wet moet daarom functioneren als een ‘veilige haven’: wie aan de vastgestelde criteria voldoet, weet vooraf zeker dat de samenwerking niet alsnog als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt. Dat geeft opdrachtgevers meer rechtszekerheid bij het inhuren van zelfstandig personeel, wat voor HR- en inhuurorganisaties de basis van hun inhuurbeleid raakt.

• Lees ook: Stand van zaken voor de zomer: Hoe zit het met het zzp-dossier?

Concreet komt er in de wet een zelfstandigentoets, die kijkt naar de persoon van de zelfstandige, en een werkrelatietoets, die de vrijheid en onafhankelijkheid binnen een specifieke opdracht beoordeelt. De precieze criteria zijn nog niet vastgelegd, maar moeten volgens Aartsen “zo concreet en objectiveerbaar mogelijk” zijn, zodat opdrachtgevers niet langer hoeven te gokken.

Geen wijziging in bescherming van werknemers

Voor werknemers verandert er volgens de minister niets aan de bestaande kwalificatie van het werknemerschap en de daarbij horende bescherming. De eisen in het wetsvoorstel moeten juist voorkomen dat mensen onbedoeld of onbeschermd als zelfstandige aan de slag gaan, terwijl ze feitelijk in een gezagsverhouding werken. Wie niet aan de criteria voor zelfstandigheid voldoet, valt dus binnen de bestaande werknemersbescherming.

Voor zelfstandigen die nog niet aan de nieuwe criteria voldoen, moet er volgens Aartsen voldoende “handelingsperspectief” komen: zij moeten weten hoe ze hun opdracht en ondernemerschap kunnen aanpassen om wél binnen de kaders van de wet te vallen.

Politiek momentum

Aartsen, minister van een minderheidskabinet, zegt bij de ondernemersgezinde oppositiepartijen voldoende steun te zien om de wet door beide Kamers te krijgen. Hij noemt het wetsvoorstel een poging om het zzp-dossier na jaren discussie te “pacificeren”.

• Lees meer over dit voorstel en de toelichting van de minister op ZiPconomy