We hebben geen tekort, we hebben een mismatch’: waarom de Skills Wallet het cv overbodig maakt

Personeelstekorten zijn vaak helemaal geen tekorten, stelt Hans Cremer, verbonden aan het Integraal Skillspaspoort en promovendus aan de Open Universiteit. Er zijn genoeg mensen die een overstap willen maken, maar werkgevers herkennen hun geschiktheid niet, omdat ze afgaan op diploma’s en werkervaring die niets zeggen over wat iemand daadwerkelijk kan. 

Samen met Maarten Boender van technologiebedrijf Sphereon liet Cremer tijdens het webinar van HRMorgen zien hoe de Skills Wallet dat probleem aanpakt: een digitale kluis met geverifieerde skills, die de gebruiker zelf niet kan vervalsen maar wel zelf deelt.

Een systeem dat vastzit aan 1482

Het cv oogt modern, maar de kern ervan gaat terug tot 1482, toen Leonardo da Vinci zijn kwaliteiten op schrift stelde voor de hertog van Milaan. Sindsdien beoordelen werkgevers kandidaten grotendeels op dezelfde manier: aan de hand van diploma’s en aantoonbare ervaring. 

Pas in 2019 wees het World Economic Forum op de keerzijde daarvan. Organisaties die niet weten welke skills hun medewerkers werkelijk hebben, veroorzaken daarmee zelf een groot deel van de mismatch op de arbeidsmarkt.

Kansen door skillsbased werven

Nederland telt 176.000 jongeren zonder startkwalificatie, terwijl een deel van hen op basis van skills wel degelijk potentieel bekwaam blijkt voor functies waarvoor ze op papier niet in aanmerking komen. 

Een pilot met Defensie liet volgens Cremer precies dat zien: door individuen in beeld te brengen en te matchen op functies waarvan ze het bestaan vaak niet eens afwisten, werd zichtbaar wie potentieel bekwaam was voor een rol. “Het heeft zin om wederzijds te investeren en dan modulair op te leiden met credentials,” aldus Cremer, die dat woord meteen tot codewoord van de middag bombardeerde.

• Lees ook: Pilot met skillsbased werven: ‘Defensie wordt de grootste opleider van Nederland’

Vertrouwen als fundament

De crux van skillsbased werken zit niet in het loslaten van eisen, benadrukten beide sprekers herhaaldelijk. Een lasser heeft nog altijd een erkend diploma nodig, anders is zijn werk niet verzekerd, en een zorgmedewerker moet geregistreerd zijn om bepaalde handelingen te mogen verrichten. Waar het wel om gaat, is de volgorde omdraaien: niet eerst het papiertje checken en dan pas kijken of iemand geschikt is, maar eerst het potentieel vaststellen en van daaruit gericht bijscholen naar de vereiste bevoegdheid.

Dat vertrouwen is precies waar Sphereon met zijn technologie in voorziet. Boender legt uit dat een Skills Wallet verschillende soorten bewijs kan bevatten, van een simpele zelf ingevulde claim tot een credential die is uitgegeven en digitaal ondertekend door een daartoe bevoegde organisatie. 

Dat laatste maakt het verschil. Zodra een credential eenmaal is uitgegeven, kan de eigenaar hem niet meer aanpassen: “De bewijzen die erin staan, die zijn digitaal getekend, waardoor ze niet te manipuleren zijn.” Wat de gebruiker wel kan, is zelf bepalen welke credentials hij deelt met een werkgever en welke niet, wetende dat het weglaten van informatie een match minder waarschijnlijk kan maken.

Voor sectoren waar diplomafraude speelt, zoals de zorg, is dat een wezenlijk verschil met het huidige cv. Waar nu een werkzoekende zelf claimt wat hij kan, komt de credential straks van een onafhankelijke, bevoegde bron. Een werkgever hoeft dan niet zelf te verifiëren of iemand doet wat hij zegt, dat is al gebeurd voordat de informatie de wallet in gaat.

Van los bewijs naar overdraagbaar geheel

In de praktijk werkt dit via QR-codes die kandidaten scannen of laten scannen, waarna ze zelf beslissen welke gegevens ze delen. EduSkills, een platform dat op basis van assessments en zeven jaar praktijkervaring kandidaten koppelt aan functies als onderwijsassistent, werkt daar in de praktijk mee. In het project in de Metropoolregio Rotterdam zijn zo al 30.400 potentiële zij-instromers in beeld gebracht, van wie de eerste vierhonderd inmiddels via een verkorte opleiding zijn geplaatst. Voor Cremer het bewijs uit de praktijk: “We hebben geen tekort. We hebben een mismatch.”

• Lees ook: Skills-based opleiden: stop met denken in functies, start met denken in mensen

Credentials uitwisselbaar 

Wat deze aanpak onderscheidt van eerdere pogingen om skills centraal te stellen, is interoperabiliteit, de mogelijkheid van systemen om samen te werken en informatie uit te wisselen. Een credential van bouwplatform Volandis of het Arbeidsmatchplatform Techniek komt in dezelfde wallet terecht als een credential van EduSkills, ongeacht welke wallet-app een werkgever gebruikt. Die uitwisselbaarheid stopt niet bij de landsgrens: omdat heel Europa met dezelfde standaarden gaat werken, hoeft een werkgever straks geen diploma’s uit Spanje of Roemenië meer handmatig te vergelijken met de Nederlandse situatie.

Ook voor AI-matching is die betrouwbaarheid essentieel, stelde Boender. Een algoritme dat kandidaten en vacatures koppelt, is niet beter dan de data waarop het draait. Doordat credentials cryptografisch zijn vastgelegd en onafhankelijk verifieerbaar zijn, kan een matchingsysteem onderscheid maken tussen betrouwbare gegevens en losse claims, en zo het bekende garbage in, garbage out-probleem voorkomen.

Wat HR nu al kan doen

Het advies van Cremer en Boender: begin klein, met een pilot in de eigen sector. En bepaal eerst scherp welk probleem er precies speelt: gaat het om een capaciteitsprobleem, waarbij simpelweg te weinig mensen op de juiste functie staan, of om een compliance- en aansprakelijkheidsvraagstuk, waarbij mensen taken uitvoeren zonder de vereiste, verplichte certificering? Van daaruit is gericht experimenteren volgens beide sprekers de enige manier om te ontdekken wat skillsbased werken voor de eigen organisatie oplevert.

Het programma achter de Skills Wallet, gefinancierd vanuit het Nationaal Groeifonds NPuls en ondergebracht bij het ministerie van OCW, groeit intussen gestaag. Binnenkort sluit met Justitie en Veiligheid een vierde ministerie aan, mede met het oog op migratie en veiligheidsomgevingen. Ook VNO-NCW, MKB-Nederland en AWVN hebben het onderzoeksprogramma via hun uitvoeringsorganisatie inmiddels omarmd. 

Cremer verwacht dat het cv in zijn huidige vorm tegen 2030 niet meer bestaat. Wie dat wil volgen, kan op 2 november aansluiten bij de vijfde conferentie van het Integraal Skillspaspoort in de Westergasfabriek. Meld je gratis aan voor deze conferentie.

Bekijk het webinar op het YouTube-kanaal van HRMorgen: