Nieuwe dissatisfier op het werk: AI als digitale zweep

Naast te hoge verwachtingen, onrealistische planningen en spreadsheet-management hebben we inmiddels ook management by algoritme als nieuwe dissatisfier op het werk. 34% van de werkgevers ziet werkdruk als een van de belangrijkste arbeidsrisico’s (TNO, 2024). Ik verwacht dat dit de komende jaren verder oploopt door de digitale AI-zweep.

Computers die meten hoe snel je typt, je emoties scannen, bepalen of je naar het toilet mag en bijhouden of je pakketten snel genoeg scant. Geen onzin. Al jaren realiteit en het is nog maar het begin. Tayloriaanse praktijken in een nieuwe jas. 

• Lees ook: “Wij waren vroeg met mensen, niet met AI” | HR & AI webinarweek recap 

Laat het volgende even bezinken. Hoge taakeisen, lage autonomie en een onveilige werkcultuur leiden al tot hoge werkdruk. Ruim 28% van het werkgerelateerd verzuim heeft werkdruk als belangrijkste oorzaak (RIVM). Waarom zou je als werkgever dat vuurtje nog verder aanwakkeren met management by algoritme?

Failliet organisatiemodel

Onze manier van organiseren is een karikatuur van zichzelf aan het worden. Snelheid boven kwaliteit en gezondheid. KPI’s, deadlines en bezettingsgraad boven eigen ruimte. Controlerende managers boven vakmanschap. Kunstmatige efficiëntie boven menselijkheid is misschien wel de laatste stuiptrekking van een failliet organisatiemodel. Velen zien en voelen het. Maar niemand lijkt het mandaat te hebben om dit ongezonde patroon te doorbreken. 

Betekenisvolle verbinding en gezonde autonomie

Waarom blijven we geloven in een narratief dat uiteindelijk uitput? Organisaties als Patagonia, RICHTING B.V. en Twente Milieu bouwen met overtuiging op betekenisvolle verbinding en gezonde autonomie. Ze werken in hechte teams, leiderschap is gedeeld en besluitmacht verschuift naar het team. Leren van conflicten, feedback geven en zelfreflectie zijn er normaal gedrag.

AI als vriendelijke assistent

In zo’n klimaat is de digitale zweep overbodig. AI krijgt er de rol van vriendelijke assistent: het genereert data, ondersteunt besluitvorming, maakt inzicht en voortgang transparant en neemt repeterende taken over. AI kan bovendien patronen ontdekken die mensen missen, zoals subtiele signalen van oplopende spanning of motivatieverlies. Het kan werk verdelen op basis van talent en draagkracht, teams herinneren aan lessen uit eerdere situaties en fungeren als een digitaal collectief geheugen. 

• Lees ook: AI is het ticket voor HR om strategisch aan tafel te komen en blijven

Ik pleit voor een nieuw narratief. We hebben geen digitale zweep nodig, maar meer menselijkheid op de vloer!!

Boek Goodbye Human Resources

In mijn nieuwe boek lees je hoe we werk weer betekenisvol kunnen maken en hoe HR (beter: Human Purpose) de architect kan worden van dit nieuwe tijdperk. 

Het is geschreven voor HR-professionals, leiders, managers, veranderaars en medewerkers die voelen dat het oude systeem kraakt. Lezers:

• Ontdekken waarom organisaties vastlopen
• Maken kennis met bouwstenen voor intrinsieke motivatie
• Ontmoeten voorlopers die Human Purpose al toepassen
• Leren de nieuwe rollen van de HP-professional kennen
• Vinden handvatten voor hun eigen HR-praktijk
• Ontdekken de leider van de organisatie van morgen

Bestel het boek bij Managementboek.nl