HR beheert de mensen. IT beheert de AI. Maar wie beheert het werk ertussenin?

We hebben organisaties jarenlang  “logisch” ingericht. HR houdt zich bezig met mensen, functies, ontwikkeling en performance. IT zorgt voor technologie, data, systemen en beveiliging. Zolang technologie vooral een hulpmiddel was, werkte die verdeling prima.

Met AI begint dat model te kraken. Zodra een AI-agent niet alleen ondersteunt, maar daadwerkelijk werkzaamheden uitvoert, kun je technologie en werk namelijk niet meer los van elkaar ontwerpen. Als een agent informatie verzamelt, analyses maakt, klantvragen afhandelt of beslissingen voorbereidt, verandert automatisch het werk van de mensen eromheen.

HR en IT één afdeling?

Gartner verwacht daarom dat in 2029 al 30% van de organisaties gecombineerde HR-IT-teams heeft om AI-transformatie te versnellen. Niet omdat HR en IT één afdeling moeten worden, maar omdat er een nieuw gebied tussen beide ontstaat: het ontwerpen van werk dat door mensen en AI wordt uitgevoerd.

En dat kan een uitdaging worden. Twee werelden die anders naar verandering kijken. HR en IT spreken namelijk niet alleen een andere vaktaal. Ze kijken vaak fundamenteel anders naar een organisatie.

• Lees ook: Nederland is geen ‘derdewereldland’ in AI. Maar ons werkontwerp begint wel een openluchtmuseum te worden

IT is gewend om te denken in systemen, architectuur, data, schaalbaarheid, security en standaardisatie. Een proces moet betrouwbaar zijn, een systeem moet werken en een implementatie moet beheersbaar zijn. AI wordt vanuit die logica al snel een technologisch vraagstuk: wat kan het systeem, hoe integreren we het en welke processen kunnen we automatiseren?

HR kijkt traditioneel vanuit mensen, functies, competenties, gedrag, ontwikkeling en cultuur. Daar spelen andere vragen. Wat betekent deze verandering voor medewerkers? Welke vaardigheden hebben zij nodig? Hoe nemen we mensen mee en wat betekent dit voor functies en loopbaanpaden?

Technologische, organisatorische én menselijke vragen

Beide perspectieven zijn nodig. Het probleem ontstaat wanneer ze na elkaar komen. IT implementeert AI en HR mag daarna de organisatie aanpassen. Of HR maakt een workforceplan zonder voldoende te begrijpen wat de technologie straks daadwerkelijk met het werk kan doen.

Deloitte laat zien hoe scheef die verhouding momenteel nog is. Bij 39% van de onderzochte organisaties leidt IT het ontwerp van werk rond AI, tegenover slechts 12% waar HR dat doet. Tegelijk heeft maar 16% rollen, processen en het operating model daadwerkelijk rond AI herontworpen.

Stel dat een AI-agent straks een groot deel van een financieel proces uitvoert. IT kan ervoor zorgen dat de agent toegang heeft tot de juiste data, veilig functioneert en technisch betrouwbaar is.

Maar daarmee is het werk nog niet ontworpen. Wie beoordeelt de output? Wanneer moet een medewerker ingrijpen? Welke uitzonderingen mogen nooit volledig geautomatiseerd worden? Welke kennis moet in het team aanwezig blijven om fouten überhaupt te kunnen herkennen? Wat gebeurt er met een juniorfunctie wanneer juist de eenvoudige werkzaamheden verdwijnen waarmee iemand vroeger het vak leerde?

• Lees ook: AI vervangt niet de junior. AI vervangt wat de junior deed

En misschien wel de belangrijkste vraag: wie is verantwoordelijk als mens en AI samen een verkeerde beslissing nemen?

Dat zijn tegelijkertijd technologische, organisatorische én menselijke vragen.

Samenwerken betekent niet hetzelfde worden

De oplossing is volgens mij dan ook niet om HR en IT maar samen te voegen. Juist hun verschillende perspectieven hebben waarde. Wel moeten beide werelden een stuk dichter naar elkaar toe groeien.

HR-professionals zullen meer moeten begrijpen van AI, workflows, data en wat technologie daadwerkelijk kan overnemen. Niet om programmeur te worden, maar om serieus mee te kunnen ontwerpen.

Voor IT geldt het omgekeerde. Een technisch perfecte agent is nog geen goed ontworpen organisatie. Technologieprofessionals zullen meer moeten begrijpen van gedrag, vakmanschap, verantwoordelijkheid, ontwikkeling en de vaak onzichtbare manier waarop mensen problemen in een proces oplossen.

Dat vraagt ook iets van de cultuur. Minder denken vanuit het eigen domein en meer vanuit de gezamenlijke uitkomst. Niet: dit is van HR of dit is van IT, maar: hoe moet dit werk straks het beste worden uitgevoerd?

Van functies beheren naar werk ontwerpen

Daarmee verandert uiteindelijk ook de positie van HR. Wanneer AI taken uit functies haalt, andere taken belangrijker maakt en compleet nieuwe verantwoordelijkheden creëert, kun je niet wachten tot IT klaar is en daarna het functieprofiel aanpassen.

HR moet veel eerder aan tafel. Niet alleen om medewerkers mee te nemen in de verandering, maar om samen met IT en de business te bepalen welke taken naar AI gaan, welke bij mensen blijven, waar menselijk oordeel noodzakelijk is en hoe het nieuwe werk weer logisch wordt samengebracht in rollen en teams.

• Lees ook: Wanneer vraagt AI-adoptie om een operating-modeltransformatie?

De grootste AI-transformatie vindt daarom misschien helemaal niet plaats binnen IT. Die vindt plaats in het gebied dat we jarenlang nauwelijks hoefden te organiseren: tussen mens en technologie in.

En juist daar zullen HR en IT elkaar de komende jaren moeten leren vinden.