Bijna helft werkende zwangere vrouwen maakt discriminatie mee

Zwangerschapsdiscriminatie op de Nederlandse arbeidsmarkt is hardnekkig. 44 procent van de vrouwen die tijdens hun zwangerschap werkten of werk zochten, heeft vermoedelijk te maken gehad met discriminatie. Dat blijkt uit het rapport In verwachting van gelijke behandeling van SEO Economisch Onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van SZW.

Het percentage is sinds 2012 nauwelijks veranderd. Wel herkennen vrouwen discriminatie vaker dan voorheen: 42 procent in 2025 tegenover 34 procent in 2019 en 28 procent in 2012. Dat komt volgens de onderzoekers mogelijk dankzij bewustwordingscampagnes van de afgelopen jaren.

Sollicitaties en tijdelijke contracten kwetsbaar

Discriminatie doet zich vooral voor bij sollicitaties — ongeveer de helft van de solliciterende vrouwen kreeg ermee te maken — en bij beslissingen over tijdelijke contracten. Bij 42 procent van de vrouwen met een aflopend tijdelijk contract speelde zwangerschap of moederschap een rol bij het niet verlengen ervan. Ook lopen vrouwen promoties, salarisverhogingen en opleidingsmogelijkheden mis.

Melden helpt nauwelijks

Slechts een kwart van de vrouwen die discriminatie herkent, doet er melding van. Meldingen gaan meestal naar de eigen werkgever, maar leiden daar zelden tot erkenning of verandering: in de helft van de gevallen erkent de werkgever niet dat er sprake is van discriminatie. Vermoeidheid, angst voor verslechtering van de werkrelatie en het gevoel dat discriminatie moeilijk te bewijzen is, vormen de voornaamste drempels.

Werkgevers onvoldoende op de hoogte

Aan werkgeverskant blijkt 63 procent niet volledig op de hoogte van de regels rond gelijke behandeling. Bijna de helft van de werkgevers met zwangere werknemers ervaart knelpunten bij de naleving, met name rond personeelsplanning, vervanging tijdens verlof en kosten. Kleine organisaties en profitbedrijven ondervinden de meeste problemen.

Meer informatie, meer handhaving

De onderzoekers pleiten voor gerichtere informatievoorziening via partijen die dicht bij de doelgroep staan, zoals het UWV en verloskundigen.

Tegelijkertijd stellen de onderzoekers dat niet alle werkgevers hun gedrag alleen op basis van informatie zullen aanpassen. “Sommigen zijn zich bewust van de regels, maar maken een bewuste kosten-batenafweging: zolang overtredingen weinig gevolgen hebben, verandert er weinig. In zulke gevallen ligt het voor de hand om de kosten van overtreding te verhogen”, zo schrijven de onderzoekers.

De Tweede Kamer spreekt woensdag 15 april met verantwoordelijk minister Vijlbrief (SZW) verder over het thema arbeidsmarktdiscriminatie.