Vacatureteksten scoren een onvoldoende, en dat kost je sollicitanten

Samen met Mitch Gielen, founder van Nutzy, deed ik voor de tweede keer op rij het Grote Vacatureteksten Onderzoek. We analyseerden 1.002 Nederlandstalige vacatureteksten uit 10 sectoren. En het was weer huilen met de pet op. De gemiddelde tekst scoort een rapportcijfer van 4,9. Een dikke onvoldoende dus.

De harde conclusie

Een onvoldoende voor het meest gebruikte middel in arbeidsmarktcommunicatie. Hoe dan? Het antwoord is volgens mij simpel: veel hr- en recruitmentprofessionals hebben een hekel aan het schrijven ervan en dus raffelen ze het af. Daarbij is het niet hun expertise. Wel dat van communicatie- en marketingafdelingen, maar die bivakkeren vaak op hun eigen eilandje. Druk-druk-druk met corporate communicatie. Tot mijn verbazing zie ik maar bij enkele organisaties dat er een verbinding is tussen hr/recruitment en communicatie.

Pel je alles af, dán is de naakte waarheid dat de kracht van de vacaturetekst wordt onderschat. En is het dus maar de vraag of er krapte is op de arbeidsmarkt of krapte als het gaat om goede vacatureteksten.

Auw, auw, auw

Dat het niet goed gesteld is met de vacaturetekst is duidelijk. Maar op welke punten gaat dit mis?

De teksten zijn lastig leesbaar voor veel Nederlanders. Dit komt onder andere door moeilijke woorden en te lange zinnen. Even inzoomen: gemiddeld bevat een tekst 7,7% te lange zinnen en 9,6% te moeilijke woorden. De overheid voert de lijst aan met 10,3% te lange zinnen en 12,8% moeilijke woorden.

Dat te hoge taalniveau doet pijn op 3 manieren. De eerste ‘auw’ is omdat moeilijke teksten je conversie kosten. De tweede ‘auw’ omdat werkgevers roepen dat ze zo graag next gen willen bereiken, maar blijkbaar vergeten dat het taalniveau van jongeren al jaren daalt. En de derde ‘auw’ omdat met de naderende ingangsdatum van de European Accessibility Act alle teksten op B1-taalniveau moeten zijn. Maar geen van de onderzochte 10 sectoren voldoet daaraan. En de overheid? Daarvan scoorden de teksten dus nog het allerlaagst.

• Lees ook: Tellent: 2 op 5 sollicitanten haken af bij het eerste formulier

Daar houdt mijn pijn niet op. In bar weinig vacatureteksten staat iets zinnigs over de werksfeer. En nee, Mitch Gielen en ik rekenden vage omschrijvingen als ‘informele werksfeer’, ‘een gezellig team’ of ‘dynamische organisatie’ niet mee. 

Clichés in overvloed

Wat we wel in overvloed vonden, zijn clichés. De teller kwam uit op 7,7 clichés per tekst, dat is hoger dan in 2024 toen dit 6 was. De top 3? ‘Uitdagend’, ‘flexibel’ en ‘zelfstandig’. Als je het mij vraagt komt de toename van clichés doordat steeds vaker AI-tools worden ingezet bij de totstandkoming van vacatureteksten. Deze systemen zijn getraind op bestaande teksten en herhalen veelgebruikte formuleringen keer op keer.

Ook pijnlijk was de tekstlengte. Ja, deze is 12 procent korter dan 2 jaar geleden maar ondertussen is het optimale aantal woorden voor een vacaturetekst, aldus Textio, met 25 procent afgenomen. En zo zitten we nog verder van het ideaal af. De overheid is aanvoerder als het gaat om de lengte van teksten met gemiddeld 1.125 woorden.

• Lees ook: Meeste discriminatie bij sollicitaties op leeftijd

In de 1.002 vacatureteksten van alle 10 sectoren zijn een of meerdere vormen van directe óf indirecte leeftijdsdiscriminatie gesignaleerd. Zoals: ‘3 tot 5 jaar relevante werkervaring’ of ‘ben jij net klaar met je studie en wil je jouw eerste stap in je carrière zetten?’. Dat dit gebeurt weet ik, maar ik heb aardig wat zakdoekjes versleten toen ik constateerde dat het in meer dan 10% van alle teksten voorkwam.

Het goede nieuws

Is het dan alleen maar kommer en kwel? Nee hoor, zo was het rapportcijfer 2 jaar geleden nóg lager, namelijk een 4,2. De stijging naar de 4,9% komt onder andere doordat werkgevers steeds beter lijken te snappen dat transparantie rondom salaris loont. Waar in 2024 in 62% van de teksten het salaris werd vermeld, is dit nu gestegen naar 71%. 

• Lees ook: Eerste Hulp Bij Vacatureteksten

Weliswaar is het taalniveau nog steeds veel te hoog, toch was er een positieve ontwikkeling als het gaat om het gebruik van moeilijke woorden. Met een gemiddeld percentage van 9,6 vielen de teksten nu wel binnen de veilige marge van 5 tot 10 procent. Met uitzondering van één sector, te weten de overheid.

Een andere daling was te zien in het aantal teksten waarin meer dan 5 functievereisten werden opgesomd. Dit nam af van 45% naar 24,2%. 

Juist omdat het beter kan, kun je winnen

Natuurlijk hoor je als hr-professional liever niet dat het zo slecht is gesteld met de vacaturetekst. Maar eerlijk is eerlijk: eigenlijk is dit goed nieuws. Want als de gemiddelde vacaturetekst een 4,9 scoort, betekent dat ook iets anders: je kunt je dus snel onderscheiden. Omdat je met een goede vacaturetekst wel degelijk verschil kan maken in de werving van personeel.

En als je dan werk maakt van je vacatureteksten, mag ik je dan nog een ding meegeven? Namelijk dat een goede vacaturetekst wat mij betreft verder gaat dan inhoud. De tekst moet vooral zorgen voor een goed gevoel. Denk aan vertrouwen en rust, omdat een goed gevoel het verschil kan maken tussen wegklikken of solliciteren.

Het rapport van het grote Vacatureteksten Onderzoek 2026 kun je hier downloaden.