Wat is de invloed van AI op de arbeidsmarkt? UWV deed onderzoek

Een vraag die ik vaak krijg: Wat is de invloed van AI op de arbeidsmarkt? Welke taken en beroepen worden bedreigd? En waar liggen juist kansen? Mijn collega’s zochten het uit:

✔️ AI (Artificiële Intelligentie) heeft impact op vrijwel elk beroep en elke sector.

✔️ Het verhoogt de productiviteit, waardoor minder mensen nodig zijn voor hetzelfde werk. Toch verwachten deskundigen niet direct massale werkloosheid. Wel veranderen de aard van werk en benodigde vaardigheden sterk:

• De impact van AI is het sterkst op kennisintensieve sectoren en beroepen op de middelbare en hogere beroepsniveaus.
• Vooral creatieve, taalkundige, assisterende en administrerende taken, en taken op het gebied van data en visuele analyse kunnen door AI worden overgenomen. Dat maakt beroepen waarin dit soort taken veel voorkomen kwetsbaar.
• Met name beroepen met veel routinematige taken en een sterke taal- of datacomponent lopen risico.
• Dit geldt vooral voor administratieve beroepen (zoals administratief medewerker, secretaresse), financiële beroepen (boekhouder, accountant, analist), juridische beroepen (advocaat; vooral juniorfuncties), klantenservicemedewerkers, consultants (literatuuronderzoeker, historicus), ICT-beroepen (software developer, programmeur; vooral junior ontwikkelaars), creatieve beroepen (grafisch vormgever, tekenaar, kunstschilder), taalkundige beroepen (vertaler, tekstschrijver, redacteur, journalist) en marketing beroepen (copywriter, designer, analist).

✔️ Verschillende beroepen in de persoonlijke dienstverlening of ambachten worden niet of nauwelijks geraakt, zoals kappers, masseurs en (banket)bakkers. Deze beroepen vereisen fijn handwerk en menselijke interactie. Dit geldt ook voor uitvoerende beroepen in bouw en techniek, zoals installatiemonteur aan huis.

✔️ Experts en werkgevers zelf verwachten dat er onder de streep meer banen bij komen dan verdwijnen. AI vergroot de vraag naar bepaalde beroepen en er ontstaan nieuwe beroepen. Zo zijn er meer ICT’ers, securityspecialisten en AI-consultants, -trainers en -ethici nodig.

✔️ Ook de vraag naar vaardigheden verandert: er is meer behoefte aan digitale, kritische (‘fact checking’) en ethische vaardigheden. Ook sociale vaardigheden en vooral aanpassingsvermogen worden belangrijker. Deze vaardigheden onderscheiden menselijke werknemers van machines.

✔️ Hierdoor dreigt er meer mismatch, waardoor werkgevers moeilijker personeel vinden en bepaalde groepen op de arbeidsmarkt in de knel komen.

✔️ Tegelijk biedt AI juist kansen om werk toegankelijker te maken voor mensen die voorheen buitengesloten bleven. Bijvoorbeeld door werk eenvoudiger te maken, of door de inzet van spraakherkenning. Dit draagt bij aan een inclusieve arbeidsmarkt.

✔️ Scholing – met name bijscholing – is essentieel om kansen te grijpen en bedreigingen zoveel mogelijk te beheersen.

✔️Wil je weten welke sectoren nu al veel gebruik maken van AI? Wat de verwachtingen zijn van werkgevers? Of waarom werknemers intensiever bezig zijn met AI dan hun werkgevers? Lees dan de UWV publicatie ‘Op weg naar AI die werkt voor iedereen’. Het is geschreven door mijn collega’s Frank Verduijn, Frank Eskes, Joselyn Faber, Freek Kalkhoven en Jacqueline Toxopeus oly.

Lees ook: 

• Stel dat: AI voortaan alle content maakt voor je recruitment-afdeling?
• Impact van AI in het eerste halfjaar van 2025 al zichtbaar in de arbeidsmarktcijfers? 
• AI en onboarding: Zo zet je chatbots in voor een soepele start van nieuwe medewerkers