Agentic HR: het personeelstekort is een organisatieprobleem

Tijdens het webinar Agentic HR van HRMorgen liet Laurens Waling, Chief Evangelist bij 8vance, zien waarom Agentic AI veel verder gaat dan automatisering. Niet omdat AI steeds slimmer wordt, maar omdat organisaties eindelijk de kans krijgen om werk opnieuw te ontwerpen. Minder vanuit functies en vacatures, meer vanuit skills, taken en de unieke talenten van mensen.

Daarmee verschuift ook de rol van HR. Niet langer vooral processen beheren, maar richting geven aan een organisatie waarin mensen en AI samen het werk uitvoeren.

• Wil je het volledige gesprek terugkijken? Bekijk dan hier het webinar op YouTube.

Hieronder lees je de belangrijkste inzichten.

Wat is Agentic HR eigenlijk?

We kennen AI al langer: van machine learning tot de generatieve modellen waarmee je kunt chatten. Maar de volgende stap is groter dan veel mensen beseffen. Waling legt het uit:

“Agentic staat voor de volgende generatie van AI. Je kunt binnen een bepaalde context een AI-model autonoom laten draaien. Die gaat dan gewoon voor jou door.” 

Concreet betekent dat: AI-systemen die zelfstandig taken uitvoeren, beoordelen en communiceren zonder dat een mens elke stap goedkeurt. Denk aan verlofaanvragen die automatisch worden beoordeeld, cv’s die worden gescand en gematcht op basis van onderliggende skills, of agents die continu door talentenbronnen zoeken en een melding geven zodra er een goede match is.

• Lees ook: Zes risico’s van AI in de organisatie waar HR alert op moet zijn

Agentic HR is dan de werkvorm waarbij mensen en autonome AI-systemen samen het HR-werk doen. Geen tool die je af en toe raadpleegt, maar een systeem dat continu meeloopt in de achtergrond.

Agentic HR gaat uiteindelijk niet alleen over HR, maar over hoe organisaties werk, talent en technologie opnieuw organiseren. 

AI verandert HR niet. AI verandert de manier waarop we werk organiseren.

Er is geen personeelstekort, er is een organisatieprobleem

Een van de scherpste stellingen uit het webinar: het personeelstekort bestaat niet. Althans, niet zoals we denken.

“Ik denk dat er geen personeelstekort is, maar dat we een probleem hebben in hoe we ons organiseren,” aldus Waling. “Dat we talenten niet goed zien en niet goed kunnen verbinden aan het werk. Het is gewoon een kwestie van anders organiseren.”

De cijfers ondersteunen die these. Gallup meet dat slechts 14% van de werknemers echt betrokken is bij zijn werk. Zes op de tien mensen geven aan meer talenten te hebben dan ze in hun huidige functie kwijt kunnen. Dat zijn geen kleine percentages, dat is een structureel probleem.

De oplossing ligt volgens Waling in skills-based organiseren. Niet langer denken vanuit functies en cv’s, maar vanuit wat mensen kunnen, willen en nog kunnen leren. Skills zijn daarbij veel meer dan een betere manier van matchen. Ze vormen de bouwstenen waarmee organisaties werk opnieuw kunnen ontwerpen. Wanneer werk wordt opgedeeld in taken en activiteiten in plaats van vaste functies, ontstaat veel meer ruimte om talent slim in te zetten, AI taken te laten overnemen en medewerkers te laten groeien naar nieuw werk. Technologie zoals die van 8vance maakt dat mogelijk door op basis van meer dan 20.000 skills continu inzicht te geven in welke mensen, taken en ontwikkelmogelijkheden het beste bij elkaar passen.

De functie verdwijnt. Wat komt ervoor in de plaats?

Een van de meest praktische inzichten uit het webinar gaat over de toekomst van de functietitel. Die is volgens Waling al bezig te verdwijnen:

“Twee mensen met dezelfde functie doen niet meer hetzelfde. De functie wordt helemaal ontrafeld naar allemaal taken.”

Dat leidt tot twee mogelijke richtingen: óf je organiseert heel gedetailleerd per taak (en matcht mensen daar met AI op), óf je geeft mensen juist bredere verantwoordelijkheden en meer autonomie. Beide hebben hun waarde — maar het vereist wel een andere manier van denken dan het traditionele functiehuis.

• Lees ook: AI-toepassingen in de dagelijkse praktijk van HR

Organisaties die dit serieus nemen, kunnen opeens kandidaten zien die ze eerder over het hoofd zagen. Waling geeft een sprekend voorbeeld uit de financiële sector: medewerkers van klantcontactcentra, functies die onder staan door AI – blijken op basis van hun skills uitstekend om te scholen naar IT-functies. Niet omdat ze programmeurs worden, maar omdat probleemoplossend denken en klantcontact precies de vaardigheden zijn die moderne IT vraagt.

HR vindt zichzelf opnieuw uit

Nog een stelling: HR zou bezig moeten zijn om zichzelf op te heffen. Ruim 45% van de deelnemers bleek het daarmee eens of helemaal eens.

Waling meent het serieus:

Een van de meest prikkelende stellingen uit het webinar was dat HR zichzelf zou moeten opheffen. Dat klinkt radicaler dan het bedoeld is. Volgens Waling gaat het er niet om dat HR verdwijnt, maar dat de rol fundamenteel verandert.

“HR zou zichzelf continu opnieuw moeten uitvinden. Alles wat geautomatiseerd kan worden, zal uiteindelijk geautomatiseerd worden. Juist daardoor ontstaat ruimte voor het werk dat echt menselijk is.”

Waar HR traditioneel veel tijd besteedt aan administratie, processen en beleid, verschuift de focus naar het begeleiden van verandering, het ontwikkelen van talent en het helpen van leidinggevenden om werk slimmer te organiseren. Niet de afdeling HR wordt belangrijker, maar de menselijke kant van organiseren. AI neemt routinematig werk over, zodat HR zich kan richten op waar het de meeste waarde toevoegt: mensen laten groeien, verbinden en in beweging brengen.

De recruiter van de toekomst organiseert werk

De rol van recruitment verandert fundamenteel. De recruiter van de toekomst is niet langer alleen verantwoordelijk voor het invullen van vacatures, maar helpt organisaties slimmer naar werk te kijken. Is deze vacature eigenlijk wel nodig? Welke taken kunnen door AI worden overgenomen? Welke skills zijn al aanwezig binnen de organisatie? En welke medewerker kan met een kleine ontwikkeling deze rol vervullen?

• Lees ook: Skills-based opleiden: stop met denken in functies, start met denken in mensen

Volgens Waling verschuift de focus daarmee van het vinden van mensen naar het organiseren van werk. Pas als duidelijk is welk werk écht door mensen gedaan moet worden, wordt zichtbaar waar nieuw talent nodig is. Recruitment, interne mobiliteit, workforce planning en L&D groeien daardoor steeds meer naar elkaar toe. De vraag is niet langer: “Wie past op deze functie?”, maar: “Hoe organiseren we het werk zo slim mogelijk, zodat mens en AI elkaar versterken?”

De recruiter van de toekomst is niet degene die de meeste vacatures invult, maar degene die het vaakst voorkomt dat een vacature überhaupt ontstaat.

Concrete learnings: zo begin je

Na deze verkenning van het onderwerp, de praktische vraag: als HR-professional die zijn handen al vol heeft aan verzuim, strategische personeelsplanning en dagelijkse operatie, hoe begin je nu? 

Waling ziet een paar praktische, eerste stappen

1. Vraag het gewoon aan AI. “Hoe begin ik?” is de meest gestelde vraag. Walings antwoord is – lichtjes provocatief – simpel: “Vraag gewoon aan AI hoe je begint. Alsjeblieft. Zo simpel is het.”
2. Ontleren is belangrijker dan leren. “Iedereen is bezig met leren en omscholing, maar het belangrijkste is ontleren. We moeten ontleren om in allerlei patronen te blijven denken en meer te mogen zijn.”
3. Blijf erbij als het misgaat. Nieuwe technologie faalt altijd een keer. De neiging is om dan snel door te gaan naar het volgende project. Waling pleit voor het omgekeerde: blijf erbij, leer van wat misging, en stapel geen mislukkingen op de begraafplaats van afgebroken projecten.
4. Begin klein, experimenteer. Gooi een paar cv’s door een matching-systeem. Match iemand met een bore-out tegen het functiehuis. Kijk wat je ziet. “Kun je zo klein mee beginnen.”
5. Leg achterover — en denk na over wat AI kan overnemen. “De neiging mag zijn naar achteren te leunen. Ik heb het nu te druk, dus ga ik kijken: wat kan AI overnemen? Wat kan een andere collega overnemen? Wat is er nou in essentie wat ik te doen heb?”

De mens blijft het verschil maken, juist door AI

Waling sluit af met een boodschap die verder gaat dan technologie. AI wordt de komende jaren steeds beter in analyseren, redeneren en beslissingen ondersteunen. Dat betekent niet dat de mens minder belangrijk wordt. Integendeel. Juist omdat AI steeds beter wordt in denken, worden menselijke kwaliteiten als intuïtie, empathie, creativiteit en oordeelsvermogen waardevoller.

“Je denken zal AI op veel gebieden voorbijstreven. Maar voelen, betekenis geven en aanvoelen wat in een specifieke context het juiste is, blijft mensenwerk. Daar maken we straks het verschil.”

Volgens Waling is dat uiteindelijk de essentie van Agentic HR. Niet de vraag hoe we zoveel mogelijk AI toevoegen aan organisaties, maar hoe we mens en AI zo organiseren dat beide optimaal tot hun recht komen. Wie daarin slaagt, creëert niet alleen een efficiëntere organisatie, maar ook een organisatie waarin mensen meer ruimte krijgen om te doen waar zij van nature het meeste waarde toevoegen.

De organisaties die straks winnen, zijn niet degenen met de meeste AI. Het zijn de organisaties die werk opnieuw durven organiseren.

Kijk het hele webinar hier terug: