Stel dat je een trouwe medewerker stage laat lopen bij een andere werkgever

Na 20 jaar bij dezelfde werkgever een vrijwillige pauze nemen om 3 maanden in een totaal andere wereld te gaan werken? Hilde van Gastel deed het. 

Vorig jaar leerde ik haar kennen. Een energieke, daadkrachtige dame van 43 jaar die een indrukwekkende carrière van maar liefst 20 jaar wist op te bouwen bij de Rabobank. Ze vertelde enthousiast over haar werk en zei tussen neus en lippen door: “en volgend jaar neem ik een werk-sabbatical. Ik ga drie maanden voor het CDA in de fractie werken als stagiair.”

“Mic-drop, say whut?! Je legt je werk 3 maanden neer om vrijwillig stage te gaan lopen in Den Haag?” Ja, precies, dat zei ze.

Oké, dit heb ik als recruitmentexpert nog nooit eerder meegemaakt, dit is serieus interessant materiaal. Ik had zoveel vragen?! Waarom, wat kost dit? Wat levert dit op? Hoezo CDA? Is dit voor meer mensen interessant? En levert dit niet een hoop  “gedoe” op?!

Ik vroeg meteen of ik Hilde een half jaar nadat ze klaar was bij het CDA mocht interviewen. Dat vond ze leuk, ze hield woord. We planden een lunch en de inhoud lees je hier.

Hilde, je werkt al 20 jaar bij de Rabobank, neem me even mee…

Ik werk inderdaad al 20 jaar bij de bank dit jaar. Ooit begon ik als managementtrainee, later heb ik veel commerciële rollen uit mogen voeren en sinds 7 jaar werk ik in diverse leidinggevende functies.

Ik werk nu als directeur corporate clients en tegelijkertijd ben ik directievoorzitter van leefgebied Rabobank Peelland Zuid. 

Hoe kwam je op het idee om een werk-sabbatical te nemen?

Waar het idee echt ontstond? Ik las het boek ‘morele ambitie’ van Rutger Bregman. In dat boek schrijft hij op een gegeven moment over ‘verspild talent’ van onder andere bankiers: ‘Wel ambitieus, niet idealistisch’ en ‘Wat als ze hun talent hadden aangewend voor iets wat er werkelijk toe doet?’

En doen dacht ik: bankiers zijn zeker niet allemaal verspillers van talent. Maar de vraag over aanwending van talent triggerde me wel. Stel dat ik iets anders zou doen, wat zou dat dan zijn?

• Lees ook: Stagnerende productiviteit? Leren op de werkvloer kan een deel van de oplossing zijn – HRMorgen.nl
  

De vraag die mij het meest door mijn hoofd spookt, waarom doe je het dan ook echt?

Ik deed het vooral uit nieuwsgierigheid. Ik werk al 20 jaar bij dezelfde organisatie. Ik heb echt een mooie carrière op kunnen bouwen in die tijd, maar ik werk wel al heel erg lang in mijn comfortzone, een gebied dat ik goed ken.

Ik vroeg me af wat er zou gebeuren als ik in een heel andere wereld zou werken. Ook wilde ik weten wat ik zou kunnen leren in een andere tak van sport.

En die nieuwsgierigheid was genoeg reden voor je om 3 maanden onbetaald verlof te nemen bij de bank om dit “vrijwillig” te gaan ontdekken?

Yup!

Hoezo dacht je dan aan het CDA voor je werk-sabbatical? Was Ahold of de Efteling niet logischer of leuker geweest?

Ik ben van jongs af aan geïnteresseerd in de politiek en ben zelf al heel veel jaren lid van het CDA. Het leek me echt geweldig om dit eens van dichtbij mee te kunnen maken. En ik wilde ook bewust uit mijn comfortzone stappen, in een wereld die me totaal onbekend was. Het diepe in, dus. 

En dan bel je zo’n partij, of hoe gaat dat?

Nee, ik sprak een CDA-wethouder aan die ik goed ken. Met de vraag of hij hier een rol in wilde spelen. Dat deed hij en de rest is geschiedenis. 

Vertel eens, wat ben je concreet allemaal gaan doen tijdens je stage?

Ik heb 3 maanden volop mee mogen lopen bij de fractie. Dossiers lezen, gesprekken voeren. Kamerdebatten voorbereiden en nog veel meer. Ik heb alle fractievergaderingen bij mogen wonen. Ook heb ik met elk fractielid mee kunnen lopen. 

Het is indrukwekkend om als “bankier” mee te mogen denken over de toekomst van de economie van heel Nederland! 

Het is dan ook serieus indrukwekkend om als “bankier” mee te mogen denken over de toekomst van de economie van heel Nederland! Maar het werk is zeer inhoudelijk, zeker als je in een kleine fractie werkt. Ongelofelijk wat een dossierkennis en verstand van wet- en regelgeving je moet hebben om ook echt wat toe te kunnen voegen.

Wat was vooraf je verwachting bij deze periode?

Ik hoopte de dynamiek van de snelle politiek te proeven en te vinden. Hoe gaaf is het om in het hart van het land te mogen werken en te kijken hoe het daar reilt en zeilt. Ik had ook verwacht dat hele mediacircus te kunnen ervaren.

En heb je dat mediacircus ook kunnen ervaren?

Ja, ik wel, maar zij niet. Kwam ik na een verhit Kamerdebat de gang ingelopen waar alle media klaarstonden, zie je al die journalisten naar je kijken en denken: “Die kennen we niet, snel doorlopen, hahahah.” 

En hoe was het in de praktijk voor je om daar te werken?

Het was hectisch, wat een dynamiek. Dat had ik niet verwacht!

In de periode dat ik stage liep, rolden we midden in het geweld van de bekende ‘lintjesgate’ van voormalig minister Marjolein Faber. (Faber wilde enkele COA-medewerkers geen koninklijke onderscheiding geven en kwam later met de bekende uitspraak ‘ik ben toch geen stempelmachine’). Schoof werd teruggeroepen. Iedereen voelde aan: dit wordt echt spannend, hier kan het kabinet op klappen.

Wat was het moeilijkst, als je terugkijkt na deze periode?

Ik heb de wetgevende taak van het parlementswerk serieus onderschat. Ik dacht dat ik als bankier al een aardige “dossiertijger” was. Maar werken voor de fractie van het CDA? Dat is echt next level droge stof verwerken (in mijn beleving dan).

Zoveel leeswerk, zoveel wetgeving, zoveel onderzoeken en rapporten. Dat is ontzettend pittig, respect voor alle mensen die dit jaar in, jaar uit doen.

Persoonlijk vond ik het moeilijk dat ik niet zo snel meekon als dat ik had verwacht. Ik liep meer dan eens tegen een stevige muur aan, vooral bij mezelf. Ik oordeelde dan vrij hard naar mezelf. Terwijl ik aan het werk was in een arena die ik helemaal nog niet kende.

Wat waren de grootste verschillen tussen je werkzaamheden bij Rabo en CDA?

Het verschil in reikwijdte was het grootst. Mijn werk bij Rabo richtte zich op regio’s en klanten, met focus op financiering en het meedenken over strategische vraagstukken van ondernemingen – vaak met oog voor impact en langere termijn.

Ik ben gewend om vooral door een economische ‘Rabobril’ naar de wereld te kijken. Maar bij het CDA werk je ineens met een andere scope. Je hebt te maken met een breed maatschappelijk perspectief, waarbij korte, lange en zelfs zeer lange termijn samenkomen. En niet te vergeten: de internationale dimensie. Ik had al snel door: dit is echt schaken op een ander bord.

Wat is het allergrootste inzicht dat je hebt opgedaan tijdens je stage?

Ik heb geleerd om veel meer verschillende invalshoeken te gebruiken. Als bankier werk je aan oplossingen voor klantvragen. Dat is natuurlijk goed, maar soms vraagt een situatie om een andere dialoog. Misschien moet je niet alleen in gesprek over de vraag van de klant, maar juist meer ingaan op thema’s als impact maken, productiviteitsgroei en toekomststrategie. Dat vraagt om een bredere blik en andere vragen. 

In dat kader heb ik ook veel geleerd van Inge van Dijk, ervaren fractielid voor onder andere Economische Zaken en Financiën. Dat was een hele waardevolle reality-check voor me. 

Maar deze stage heeft me nog veel meer gebracht. Ik leerde ook een andere leiderschapsstijl kennen

Maar deze stage heeft me nog veel meer gebracht. Ik leerde ook een andere leiderschapsstijl kennen. En respect voor de “commanding chief ” Henri Bontenbal! Serieus, wat een verfrissende man is dat. Iemand met veel kennis en ook in staat goed te luisteren naar anderen. Iemand die richting geeft, je laat nadenken en tegelijkertijd is hij ook heel benaderbaar en een nuchtere vent. Met souplesse en respect voor iedereen. Maar wel knopen doorhakken, niet blijven discussiëren. 

Henri leerde me het volgende:
“Kies het eerlijke verhaal en laat de beste versie van jezelf zien, in plaats van het verhaal te vertellen dat het meest applaus genereert”

Ambieer je nu een carrière in de politiek?

Nee, zeker niet. Sterker nog ik zie nu meer in dan ooit wat voor geweldige werkgever Rabobank is. En hoe goed ik daar pas. Ik heb meer dan genoeg energie en goede ideeën om geweldige dingen te doen bij de bank. 

Wat neem je allemaal mee terug naar je huidige werkgever?

Echt te veel om op te noemen. Ik wil samen met de bank nog meer gaan doen aan schuldpreventie. Ik wil meer klanten uitdagen op hun ontwikkelingen als ondernemer. Ook ben ik aan het nadenken over wat wij ‘en onze klanten’ kunnen doen om bijvoorbeeld de arbeidsproductiviteit te verhogen en hoe we de economie van de toekomst vorm kunnen geven.

Maar ik neem nog veel meer mee terug naar mijn eigen werkplek. Ik denk dat ik dat nog jaren ga ontdekken, wat me dit allemaal gebracht heeft.

Wat is je uiteindelijk het meest opgevallen in deze periode?

Dat het hartstikke belangrijk is om echt inhoudelijk goed onderbouwde standpunten te hebben. Maar tegelijkertijd bedreigen framing, de one-liners en de manier van debatteren toch de kwaliteit van ons landsbestuur. En dat terwijl er ongelofelijk veel moet gebeuren op verschillende vlakken. Dat niet iedereen in het belang van het grotere geheel denkt, maar vooral aan de eigen belangen en peilingen, heeft me meer dan eens gefrustreerd. 

Wat mis je zeker niet aan werken bij het CDA?

De enorme druk. Hier heb ik veel bewondering voor gekregen. Werken in deze politieke arena is geen baan, maar een leven. En de zure, bedreigende ‘fanmail’ die je krijgt als je in het hart van Den Haag werkt, daar moet je tegen kunnen, zeg! Ongelofelijk wat mensen denken te mogen mailen naar je omdat je in de politiek werkt.

Hoe heeft deze drie maanden jouw werkzame (of privé) leven veranderd? 

Het is heel vreemd om na 20 jaar op een plek te komen waar je soms even het antwoord niet hebt en waar eigenlijk niemand je professionele leven waardeert en kent.

Ik kijk anders naar carrières dan voorheen. Ik leerde dat ik meer geduld voor mezelf mag hebben en dat je pas echt leert als je in het diepe springt. 

Zou je een werk-sabbatical aanraden aan andere mensen?

100%. Blijf jezelf vernieuwen, ga uit je comfortzone. Ga stage lopen in een sector die je juist niet kent. 

We zouden dit veel vaker moeten doen, juist de uitwisseling tussen publiek en privaat. Mensen leren echt te kijken naar de wereld vanuit een ander perspectief. Dit kan ècht bijdragen aan het oplossen van grote problemen in Nederland.

Hoe moet zo’n programma er dan uitzien?

Ga 1 maand leren, luisteren en vragen stellen tijdens je stage en ga vervolgens 1 maand iets teruggeven. En zorg ervoor dat je een coach hebt, die je kan begeleiden en met je kan reflecteren. 

Welke randvoorwaarden zijn nog meer nodig voor succes?

Je moet echt los zijn van je huidige baan, mail uit en veel “mindspace” hebben.

En een andere baan in hetzelfde bedrijf? Die telt niet! 

Tot slot: Schrijf na afloop op wat deze stap jou en je werkgever heeft gebracht.

Wat wil je als laatste nog vertellen?

Het was uitdagend, superinteressant en best pittig tegelijk, maar voor de Rabobank ben ik echt waardevoller teruggekomen. En het heeft me zoveel gebracht. Geen seconde spijt van, en de bank en het CDA heel dankbaar voor deze kans. 

Arjans afdronk

Ik was erg benieuwd wat er in iemands carrière zou gebeuren als iemand na een lange periode bij dezelfde werkgever stage zou lopen in een compleet andere organisatie; om later terug te keren naar zijn/haar ‘oude’ plek.

Ik sprak ook bewust met Hilde af om het interview pas een half jaar na haar terugkeer bij de bank te doen. Dan kun je beter terugkijken naar wat zo’n periode heeft gebracht. Je bent weer een beetje “los” van de dynamiek en hebt wat tijd gehad voor reflectie. 

Hilde heeft een zeer bewuste keuze gemaakt om dit avontuur aan te gaan. Ik had verwacht dat de impact op haar als mens en professional groot zou zijn. Ik had niet verwacht dat de impact zo groot zou zijn. Hilde heeft gelijk, dit zouden echt veel meer mensen moeten doen.

Wellicht is dit wel een serieus businessmodel?! Managers en directieleden mogen 2 of 3 maanden stage lopen in een compleet andere sector. 

De enige rode vlag die ik meteen zie, is een stampvoetende directeur of eigenaar van een bedrijf die zijn of haar manager geen stage laat lopen bij een andere organisatie. Want wat als het daar leuker is en hij of zij blijft daar werken?!

Dan denk ik maar aan de LinkedIn post die iedereen al 100 x voorbij heeft zien komen:

CFO tegen CEO: ‘Wat als we investeren in de kennis van onze mensen en ze gaan?’
CEO tegen CFO: ‘Wat als we dat niet doen en ze blijven?’